Uitgangspunt is dat pensioengelden hun pensioenbestemming behouden en compensatie plaatsvindt binnen de arbeidsvoorwaarde pensioen. Daarnaast dient de compensatie kostenneutraal te zijn. Compensatie kan op de volgende wijzen worden gefinancierd.

1. Via een opslag op de premie

De regering biedt extra fiscale ruimte voor premie-inleg voor compensatie. De premiegrens van 30% van de pensioengrondslag zal tijdelijk – tot en met 2036 – worden verhoogd naar 33%.  De premie voor compensatie bedraagt derhalve maximaal 33% verminderd met wat is ingelegd aan reguliere premie.

Bij het volledig benutten van de reguliere premie van 30%, resteert per saldo 3% voor compensatiedoeleinden. Door de afschaffing van de doorsneesystematiek kan de reguliere premie dalen. Die vrijval van premie kan tevens worden aangewend voor compensatie. In het algemeen geldt dat wanneer de volledige premieruimte niet wordt benut, een hogere compensatiepremie kan worden gehanteerd. 

Voor het ontvangen van compensatie geldt geen fiscale begrenzing. Dit biedt de mogelijkheid om maatwerkafspraken te maken, zodat gericht kan worden gecompenseerd. De compensatiepremie mag niet voor andere doeleinden worden gebuikt. De periode waarin deze extra fiscale ruimte wordt geboden, start op het moment van overstappen op het vernieuwde pensioenstelsel en loopt tot 1 januari 2037. 

2. Vanuit het pensioenfondsvermogen

Op het moment van het invaren is er een eenmalige vrijval van bestaande buffers. Deze buffers kunnen deels worden uitgekeerd, waarbij met name de oudere pensioenfondsdeelnemers zullen profiteren. Het voordeel van het vrijvallen van de buffers bij invaren kan het nadeel van het afschaffen van de doorsneesystematiek mogelijk deels dempen.

Het pensioenfonds gaat over het pensioenvermogen. Als sociale partners pensioenvermogen willen inzetten voor de financiering van de compensatie, doen zij hiertoe een verzoek als onderdeel van het transitieplan om te komen tot een evenwichtige uitkomst. Het gevolg is dat het pensioenfonds de gehele opdracht bij de opdrachtaanvaarding moet afwijzen op het moment dat zij het pensioenvermogen niet wenst aan te wenden voor compensatiedoeleinden. Inzet van het fondsvermogen voor een compensatiedepot (en risicodelingsreserve of solidariteitsreserve) vraagt daarom goede afstemming tussen sociale partners en het pensioenfonds. 

3. Buiten de arbeidsvoorwaarde pensioen

Uitgangspunt is compensatie binnen de arbeidsvoorwaarde pensioen. Compensatie buiten de arbeidsvoorwaarden pensioen is toegestaan, maar heeft niet de voorkeur omdat daarmee de compensatie niet langer de pensioenbestemming behoudt. 

Een combinatie van de drie financieringsvormen is toegestaan.

Financieringsplan

De financiering van de compensatie moet robuust zijn. Bij compensatie hangt de omvang van de compensatie (onder andere) samen met de stand van de rente. Bij een hogere rente zal het te compenseren bedrag toenemen. Ook de risicohouding kan van invloed zijn. Hoe lager de risicobereidheid, hoe hoger het te compenseren bedrag. De financiering van de compensatie moet worden toegelicht in een financieringsplan dat onderdeel uitmaakt van het transitieplan. Het financieringsplan is alleen van toepassing als de compensatie plaatsvindt binnen de arbeidsvoorwaarde pensioen. 

In het financieringsplan is in ieder geval opgenomen op welke wijze de financieringsbronnen zullen worden ingezet. In geval van spreiding van de compensatie-uitkering tot uiterlijk 2037 dient ook te zijn opgenomen hoe op een evenwichtige wijze wordt omgegaan met schokken tijdens de transitie- en compensatieperiode die gevolgen hebben voor de haalbaarheid van het financieringsplan. Voordat compensatie wordt toegekend moet de financiering telkens overeengekomen en beschikbaar zijn. Bij onvoorziene omstandigheden moeten de genomen arbeidsvoorwaardelijke besluiten opnieuw tegen het licht gehouden worden. 

Op deze wijze wordt voorkomen dat compensatie wordt toegekend zonder dat hier financiering tegenover staat. 

Let op: de afspraken over de financiering van de compensatie in de vorm van het toekennen van extra pensioenaanspraken dienen ook expliciet te worden opgenomen in de pensioenovereenkomst en uitvoeringsovereenkomst.