Waarom, hoe en wanneer verandert het pensioenstelsel?

Waarom, hoe en wanneer verandert het pensioenstelsel?

Ons pensioenstelsel is typisch Nederlands: we regelen het samen en dragen samen de risico’s. Zo zijn we er voor elkaar en hebben we het goed geregeld. Om dat zo te houden is onderhoud nodig en vernieuwen we het pensioenstelsel.

Een vernieuwd pensioenstelsel, wat betekent dat?

Een vernieuwd pensioenstelsel, wat betekent dat?
In Nederland is ons pensioen goed geregeld. 
Zo is er de AOW...
En er is het pensioen dat je via je werk opbouwt.
Dat werkte lang prima.
Maar de afgelopen jaren is er veel veranderd in de economie...
op de arbeidsmarkt...
en in onze samenleving.
Daardoor kan het huidige pensioenstelsel zijn beloftes de afgelopen jaren niet goed meer nakomen.
Zelfs als het goed gaat met de economie.
Dat is natuurlijk voor niemand goed.
Daarom komen er nieuwe regels voor het pensioen dat je samen met je werkgever opbouwt.
Welke pensioenregels blijven hetzelfde?
Als werknemer blijf je samen met je werkgever geld opzij zetten voor later.
Ook ben je er zeker van dat je een pensioen krijgt.
Zelfs als je met pensioen gaat wanneer het economisch slecht gaat...
of wanneer je ouder wordt dan gemiddeld.
Risico’s blijven we samen delen.
Tussen jong en oud...
Werknemer en werkgever.
Het doel is dat het huidige niveau van het pensioen haalbaar blijft.
Wat gaat er veranderen?
Het wordt duidelijker wat je aan geld inlegt...
...wat je daarmee aan een vermogen opbouwt...
en wat je daarvoor straks aan pensioen kunt verwachten.
Ook is het pensioen straks beweeglijker.
Het gaat eerder omhoog als het economisch beter gaat...
en omlaag, als het economisch slechter gaat.
Een pensioen dat meebeweegt met de economie, hoe werkt dat?
Werkgevers en werknemers zetten samen geld opzij voor pensioen.
Een klein deel hiervan is reserve voor als het tegenzit.
Het grootste deel is het gezamenlijke pensioengeld.
Dit wordt belegd.
Gaat het goed met de economie?
Als werknemer zie je dat je verwachte pensioen groeit.
Ook gepensioneerden profiteren hiervan.
Maar het betekent ook dat pensioenen lager worden als het economisch slechter gaat.
Het pensioen wordt dus beweeglijker.
Als je jong bent is er genoeg tijd om mee- en tegenvallers op te vangen.
Maar wat als je straks met pensioen gaat terwijl het economisch tegen zit?
Als je dicht bij je pensioen komt, zorgen de nieuwe regels er voor dat de beweeglijkheid...
van je pensioen kleiner wordt.
Vanaf wanneer gelden de nieuwe pensioenregels?
De nieuwe regels worden ingevoerd per 2023.
Uitgangspunt is dat de nieuwe regels voor alle pensioenen gelden.
De overgang naar het nieuwe stelsel zal zorgvuldig gebeuren.
Voor mensen halverwege hun loopbaan kan de overstap nadelig zijn.
Daarom krijgen zij een compensatie of gelden er voor hen speciale afspraken.
Met de nieuwe pensioenregels heeft Nederland ook in de toekomst een pensioenstelsel waar...
werknemers en gepensioneerden mee vooruit kunnen.

Waarom veranderen als het huidige systeem zo goed is?

Het pensioenstelsel van nu kent een aantal kwetsbaarheden. Vaak wordt nu nog een belofte gedaan over de hoogte van het pensioen. De huidige pensioenregels zijn hierop gebaseerd en hierdoor moeten verplicht hoge buffers worden aangehouden. Dit zorgt er onder andere voor dat bijna alle pensioenen al jaren niet worden verhoogd en de eerdere belofte lang niet altijd wordt waargemaakt. Dit leidt ook tot discussie over de vraag wie recht heeft op welk deel van de gezamenlijke pot met beleggingen.

Het huidige pensioenstelsel sluit daarnaast niet goed aan op de veranderde arbeidsmarkt. Werknemers blijven bijvoorbeeld minder vaak dan vroeger hun hele leven lang bij dezelfde werkgever of gaan aan het werk als zelfstandige. Het pensioenstelsel gaat hier nog wel vanuit. Ons pensioenstelsel moet ‘mee’ met de tijd om dit soort kwetsbaarheden op te lossen.

Welke sterke punten blijven hetzelfde in het vernieuwde pensioenstelsel?

  • We regelen ons pensioen samen: werkgevers, werknemers én de overheid. Iedereen bouwt AOW op én een groot deel van de werkenden bouwt via de werkgever aanvullend pensioen op.
  • We blijven nog steeds solidair en delen de risico’s van hogere levensverwachting, overlijden en arbeidsongeschiktheid met elkaar.
  • We houden door collectieve uitvoering en beleggingen de kosten beperkt.

Wat is er anders in het vernieuwde pensioenstelsel?

  • Iedereen gaat pensioen opbouwen via een premieregeling. De pensioenpremie staat centraal en wordt voor alle leeftijden gelijk.
  • Er wordt niet langer een belofte over de hoogte van de uitkering gedaan. Wel worden er afspraken gemaakt over de hoogte van de premie. Voor de solidaire premieregeling geldt dat werkgever en werknemers de pensioendoelstelling van tevoren vastleggen. Met regelmaat wordt getoetst of de toegezegde stabiele premie toereikend is voor deze doelstelling. Werkgever en werknemers zijn samen verantwoordelijk voor een adequate pensioenregeling.
  • De pensioenuitvoerder belegt de pensioenpremie, houdt rekening met de verschillende risico’s en houdt voor deelnemers het persoonlijke pensioenvermogen bij. Iedereen bouwt dus een persoonlijk pensioenvermogen op en kan zien hoeveel pensioen kan worden verwacht. Hierdoor wordt het voor werknemers beter inzichtelijk en vergelijkbaar wat de waarde van de arbeidsvoorwaarde pensioen is.
  • Het pensioen wordt straks beweeglijker. Als het goed gaat met de economie, dan gaat het verwachte pensioen of de uitkering omhoog. Gaat het economisch slechter? Dan gaat het omlaag.  
  • Jongeren hebben de tijd om meevallers en tegenvallers in de beleggingen op te vangen. Naarmate je ouder wordt, is er minder ruimte om deze tegenvallers op te vangen. Daarom zorgen we ervoor dat de beweeglijkheid van de uitkering minder groot wordt als je (bijna) met pensioen bent.

Vanaf wanneer gelden de nieuwe pensioenregels?

Werkgevers, vakbonden, werkgeversorganisaties, pensioenuitvoerders, brancheorganisaties, toezichthouders en de overheid bereiden samen de huidige en toekomstige pensioengerechtigden voor op het vernieuwde pensioenstelsel. De overgang naar het nieuwe stelsel gaat in fases. We bevinden ons nu in de verkenningsfase. Als de Tweede Kamer en de Eerste Kamer akkoord gaan, dan gelden de nieuwe pensioenregels naar verwachting vanaf 1 januari 2023. Dan start de arbeidsvoorwaardelijke fase waarin vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers afspraken maken. Zij kiezen samen voor een toekomstige pensioenregeling, hoe ze de overgang naar het nieuwe pensioen gaan doen en, als het nodig is, hoe ze compensatie regelen. Daarna krijgen pensioenuitvoerders de tijd om de pensioenregeling te accepteren en uit te voeren. Alle pensioenregelingen moeten vóór 1 januari 2027 zijn aangepast.

Waarom ruimen we zoveel tijd in voor de vernieuwing?

Het gaat om een omvangrijke operatie waarbij de hele pensioensector is betrokken. De vernieuwing van het pensioenstelsel raakt bijna elke Nederlander. Het is dus belangrijk dat dit proces zorgvuldig gebeurt, met oog voor de verschillende belangen.